در حالی که برنامه هفتم توسعه کشور بر کاهش نرخ طلاق تمرکز کرده، گزارشی از مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نشان میدهد که این برنامه به دنبال بهبود وضعیت خانوادههاست. با هدف دستیابی به کاهش ۵ درصدی در نرخ طلاق متأهلان، انتظار میرود شاخص مربوطه از رقم ۸.۵ در سال ۱۴۰۲ به ۸.۰۷ در سال ۱۴۰۷ برسد، که این امر میتواند گام مهمی در تقویت بنیان خانواده باشد.
جزئیات برنامه هفتم و تمرکز بر حوزه خانواده
برنامه پنجساله هفتم، که در تیرماه ۱۴۰۳ برای اجرا در سالهای ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۷ ابلاغ شده، شامل ۲۴ فصل، ۵۵ زیرفصل، ۱۲۰ ماده و ۴۸۱ بند است. آنچه این برنامه را از برنامههای پیشین متمایز میکند، اختصاص یک فصل کامل برای اولین بار به مسائل زنان، خانواده و جمعیت است، که نشاندهنده اهمیت روزافزون این حوزه در سیاستهای توسعهای کشور است.
شاخص کلیدی برای کاهش طلاق
گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی بر شاخص کاهش نسبت طلاق ثبتی به جمعیت متأهلان تأکید دارد، که یکی از معیارهای اصلی در قانون برنامه هفتم به شمار میرود. این شاخص به عنوان ابزاری دقیق برای ارزیابی وضعیت طلاق، جایگزین روشهای سنتی شده است.
انواع شاخصهای سنجش طلاق
در ارزیابی طلاق، شاخصهای گوناگونی وجود دارد که شاخص نرخ خام طلاق – یعنی نسبت تعداد طلاقها به کل جمعیت کشور – یکی از رایجترین آنهاست؛ اما این شاخص مناسب نیست زیرا شامل افرادی میشود که اصلاً در معرض طلاق نیستند. به همین دلیل، شاخص طلاق متأهلان، که نسبت طلاق ثبتی به جمعیت متأهلان را اندازهگیری میکند، به عنوان گزینه برتر انتخاب شده است.
نحوه محاسبه شاخص طلاق متأهلان
این شاخص با تقسیم تعداد طلاقهای رخداده بر هر ۱۰۰۰ زن ایرانی متأهل (در خانوادههای زوجی) به دست میآید. این روش دقیقتر است زیرا گروههایی مانند کودکان، افراد هرگز ازدواجنکرده و بیوگان (کسانی که همسر خود را از دست دادهاند) را که در معرض طلاق نیستند، از محاسبات حذف میکند، و بدین ترتیب، وضعیتی واقعیتر از طلاق ارائه میدهد.
دلیل تمرکز بر زنان متأهل
انتخاب زنان متأهل به عنوان مبنا در این شاخص، ریشه در فرهنگ عرفی، ارزشی، حقوقی و فقهی کشور دارد؛ زیرا هر زن متأهل تنها در یک خانواده زوجی عضویت دارد و طلاق، منجر به انحلال آن خانواده میشود. بنابراین، تعداد زنان متأهل میتواند نمایانگر حجم خانوادههای ایرانی باشد.
بر اساس دادههای سازمان ثبت احوال کشور، نرخ طلاق متأهلان از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ بررسی شده است. با توجه به هدف برنامه هفتم برای کاهش ۵ درصدی این نرخ، پیشبینی میشود که شاخص به ۸.۰۷ در سال ۱۴۰۷ برسد. با این حال، به دلیل اینکه جمعیت متأهل بر اساس برآوردها محاسبه میشود، این شاخص با چالشهایی روبرو است؛ زیرا وابسته به تخمین دقیق تعداد زنان متأهل است. علاوه بر این، با نبود آمار دقیق زنان متأهل در سال ۱۴۰۷، نمیتوان نرخ خام طلاق مورد انتظار را به طور قطعی اعلام کرد.
(منبع: ایسنا)
سوالات متداول
برنامه هفتم توسعه، نرخ طلاق را به چه میزان کاهش میدهد؟
برنامه هفتم توسعه پیشبینی میکند نرخ طلاق متأهلان از ۸.۵ در ۱۴۰۲ به ۸.۰۷ در ۱۴۰۷ کاهش یابد.
شاخص کاهش طلاق در برنامه هفتم چگونه محاسبه میشود؟
شاخص طلاق متأهلان، نسبت طلاق ثبتی به جمعیت متأهلان (هر ۱۰۰۰ زن متأهل) است که دقیقتر از نرخ طلاق خام میباشد.
چرا بر کاهش نرخ طلاق متأهلان در برنامه هفتم تمرکز شده است؟
تمرکز بر طلاق متأهلان به دلیل اهمیت خانواده در فرهنگ و ارزشهای جامعه ایرانی و حذف عوامل غیرمرتبط از آمار است.




