یک عضو دفتر رئیسجمهور بر ضرورت بازبینی جدی در چگونگی طرح ایدهها و افکار تاکید کرده و هشدار داد که متاسفانه، مباحثی که باید ابتدا در مراکز پژوهشی و اتاقهای فکر مورد بررسی و پالایش قرار گیرند، پیش از رسیدن به مرحله اجرا، بیمحابا وارد گفتوگوهای عمومی سیاستمداران در پارلمان، کارشناسان در رسانه ملی و سخنرانیهای عمومی شدهاند.
یادداشت تازه منتشر شده پس از سفر رئیسجمهور به چین
به تازگی، یوسف پزشکیان با اشاره به سفر اخیر رئیسجمهور برای شرکت در اجلاس شانگهای، یادداشتی با عنوان «اژدهای آرام چین و پرنده پرصدای ایران» در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشت. این یادداشت، نگاهی انتقادی به رویکرد ایران در صحنه جهانی دارد و بر لزوم تغییر در نحوه تعاملات تاکید میکند.
در قسمتی از این متن، نویسنده بیان کرده است که «به جای جلوگیری از فرصتهای بحث دیگران درباره ایران، خودمان به آن دامن زدهایم. حتی اقداماتی که انجام ندادهایم را با صدای بلند اعلام کردهایم و افکارمان را به طور آشکار بیان نمودهایم.»
متن کامل یادداشت
حدود یک دهه قبل، برای مدت سه ماه در پکن به سر میبردم تا فرصت مطالعاتیام را بگذرانم. آنچه در چین در جریان بود، مرا به شدت تحت تاثیر قرار داد. بدون شک، چین امروز بسیار متفاوت از ده سال پیش است. ساکنان آنجا میگفتند که چین اژدهایی خوابآلوده است که اگر بیدار شود، جهان را در نوردد. آنها باور داشتند که این اژدها اکنون بیدار شده است! در حالی که اژدها نماد سنتی چین به شمار میرود، اما استفاده از این واژه برای توصیف آن گمراهکننده است. ما اژدها را با غرشهای بلند و شعلههای آتش از دهانش میشناسیم، در حالی که چین به آرامی و بدون سر و صدا، جهان را در اختیار میگیرد. بدون هیچ صدایی یا جرقهای، کار خود را پیش میبرد و دیگران را بیدار نمیکند.
ما در سال ۵۷ در ایران انقلابی به راه انداختیم که بسیار جلب توجه کرد؛ پر از شور و هیجان و سر و صدا. بیشتر اقدامات دیگری که در سالهای بعد انجام دادیم، نیز همین ویژگی را داشت: اشغال سفارت، درگیری با عراق، راهپیماییها، شعارها، موضوع هستهای و موارد مشابه. همیشه چیزی وجود داشت که دیگران را ترغیب کند تا درباره ایران سخن بگویند.
به طور کلی، بیشتر افراد در زندگی شخصیشان مایل نیستند موضوع بحث دیگران باشند. کسانی که خود را در معرض نمایش عمومی قرار میدهند، زندگیشان از حالت عادی خارج میشود. فعالیتهایی که برای یک فرد معمولی طبیعی و لذتبخش است، برای چهرههای شناختهشده ممنوع میگردد، زیرا همیشه زیر ذرهبین قضاوت قرار دارند و باید انتقادهای گوناگون را تحمل کنند، همراه با دخالتهای نابجا از سوی آشنایان و غریبهها.
به همین ترتیب، ورزشکاران یا تیمهای ورزشی که به تیتر اول روزنامهها و رسانهها تبدیل میشوند، تمرکز خود را از دست میدهند و درگیر حاشیهها شده و رشدشان متوقف میگردد. در سطح کشورها نیز وضع به همین منوال است. به نظر میرسد ما به جای حذف بهانههای بحث دیگران درباره ایران، آنها را تقویت کردهایم. اجازه دادهایم تا درباره ما حرف بزنند؛ چگونه؟ حتی کارهایی که نکردهایم را با بلندگو اعلام کردهایم و افکارمان را به طور صریح بیان نمودهایم. ایدههایی که باید ابتدا در اندیشکدهها، پژوهشکدهها و اتاقهای فکر مطرح شوند، مورد نقد قرار گیرند، پالایش یابند و سپس در وزارتخانهها و سازمانهای برنامهریزی به برنامه تبدیل گردند و وارد مرحله اجرا شوند، بدون هیچ توجهی مستقیماً وارد مباحث روزمره سیاستمداران در مجلس، کارشناسان در رسانه ملی و سخنرانیهای عمومی شدهاند. نتیجه این رویکرد، وضعیتی مانند «آش نخورده و دهان سوخته» بوده است. شاید زمان آن رسیده باشد که به یک اصلاح اساسی فکر کنیم.
آنچه در این متن آوردهام، به معنای برائت جستن از دشمنان یا توجیه دخالتهای خارجی نیست. این بحث، بر اهمیت هوشیاری و دقت برای اجتناب از ورود به موقعیتهای خطرناک تمرکز دارد.
انتهای پیام/ (منبع: خبرگزاری آنا)
سوالات متداول
چرا نیاز به تجدید نظر اساسی در طرح ایدهها احساس میشود؟
ایدهها بدون بررسی کافی، پیش از اجرا، وارد فضای عمومی میشوند و باعث آسیب میگردند. نیازمند پالایش در مراکز تخصصی هستیم.
پیام اصلی یادداشت پزشکیان درباره رویکرد ایران چیست؟
ایران با اعلام زودهنگام ایدهها و افکار خود، به تقویت مباحث مورد بحث دیگران کمک کرده است.
چگونه میتوان از بروز موقعیتهای خطرناک در عرصه بینالملل جلوگیری کرد؟
با تمرکز بر بررسی و پالایش ایدهها در مراکز تخصصی قبل از انتشار عمومی و ورود به گفتوگوها.