هوش مصنوعی و آینده پزشکی: از درمان شخصی تا اخلاق نوین

در حالی که هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای در حوزه سلامت نفوذ کرده و از شناسایی درست بیماری‌ها تا ساخت ابزارهای پیشرفته برای عمل‌های جراحی و بهبود وضعیت بیماران کمک می‌کند، کارشناس برجسته‌ای اعلام کرده که این فناوری هرگز جای پزشکان واقعی را نخواهد گرفت. با این حال، حفظ اصول اخلاقی و امنیت داده‌های بیماران به عنوان بزرگ‌ترین معضل پیش رو مطرح است.

پایه‌های عملکرد هوش مصنوعی در پزشکی

کارشناس سیاست سلامت و مدیر امور بین‌المللی در دانشگاه علوم پزشکی پیشرفته، در مصاحبه‌ای با گزارشگر خبری، به رشد سریع نقش هوش مصنوعی در عرصه پزشکی اشاره کرد. این سیستم با تکیه بر یادگیری ماشینی پیشرفته و روش‌های محاسباتی داده، توانسته از طریق بررسی میلیون‌ها تصویر تشخیصی و پرتوی، الگوهای مفید را تجزیه و تحلیل کرده و به متخصصان ارائه دهد.

کاربردهای هوش مصنوعی در زمینه‌های مختلف

اکنون این نوآوری در عملیات جراحی، مراقبت‌های دندانی و ترمیم بافت‌های استخوانی کاربرد دارد. برای نمونه، ساخت مدل‌های سه‌بعدی برای ایمپلنت‌های دندان و اجزای استخوانی که پس از آماده‌سازی به دست جراحان می‌رسد. این مقام تاکید کرد که هوش مصنوعی فقط به عنوان کمک‌رسان عمل می‌کند و هرگز نقش اصلی بالینی پزشکان را تصاحب نخواهد کرد.

در کشور ما، دستگاه رباتیک جراحی موسوم به سینا در بیمارستان امام خمینی به کار گرفته شده و نقش حمایتی برای جراحان ایفا می‌کند. وی خاطرنشان کرد که افراد زیادی امروزه از برنامه‌های هوش مصنوعی برای تفسیر نتایج آزمایش‌ها یا پیشنهادهای اولیه درمانی استفاده می‌کنند، اما این کار نباید با درمان شخصی اشتباه شود. تمایز کلیدی میان درمان خودسرانه و مراقبت شخصی در این است که مراقبت واقعی تحت نظارت پزشک انجام می‌گیرد و هیچ چیز نمی‌تواند جای کار پزشکان عمومی که اساس خدمات بهداشتی را فراهم می‌کنند، بگیرد.

کمبود پزشکان و محدودیت‌های هوش مصنوعی

در کشورهای توسعه‌یافته، همچنان کمبود متخصصان عمومی وجود دارد و در ایران نیز خدمات آنها ضروری و غیرقابل چشم‌پوشی است. این کارشناس بیان کرد که هوش مصنوعی قادر نیست واکسن تزریق کند یا معاینه کامل فیزیکی انجام دهد، و جایگاه پزشک در بررسی تاریخچه بیمار و وضعیت او همچنان منحصربه‌فرد باقی می‌ماند.

تحولی در تصویربرداری پزشکی با ابزار هوش مصنوعی

آینده پزشکی و پزشکی سفارشی

مدیر امور بین‌المللی این دانشگاه، آینده حوزه پزشکی را به پزشکی مبتنی بر فرد وابسته دانست که بر پای شرایط زندگی، ژنتیک، سن، جنسیت و وضعیت اجتماعی شخص، راهکارهای درمانی و پیشگیرانه ارائه می‌دهد. وی تاکید کرد که با وجود پیشرفت‌ها، حضور پزشک در راهبری سلامت همچنان قوی باقی خواهد ماند.

در مورد ورود ربات‌ها به درمان، توضیح داد که آنها ابتدا در دستگاه‌های آزمایشگاهی مانند تحلیل‌کننده‌های خودکار استفاده شدند و اکنون به سطوح پیچیده‌تری مانند دوخت‌های دقیق رسیده‌اند. با این وجود، پیچیدگی‌های زیستی انسان و تفاوت‌های فردی باعث می‌شود که پزشک همیشه نقش محوری را داشته باشد.

چالش‌های اخلاقی و قانونی

به نظر این کارشناس، یکی از بزرگ‌ترین موانع در بهره‌برداری از هوش مصنوعی، پایبندی به اخلاق حرفه‌ای است. محافظت از اطلاعات محرمانه بیماران و تعیین مسئولیت در صورت اشتباه، از مسائل حساس به شمار می‌روند. اتحادیه اروپا و اداره غذا و دارو در آمریکا، قوانین واضحی برای کاربرد هوش مصنوعی در تجهیزات پزشکی وضع کرده‌اند و سازمان بهداشت جهانی نیز راهنماهایی صادر کرده است. وی افزود که در ایران، هنوز قوانین جامع و دقیق در این زمینه به طور کامل اعلام نشده و نیاز به برنامه‌ریزی دقیق احساس می‌شود.

وی به تفاوت میان پزشکان که به هوش مصنوعی اعتماد دارند و آنهایی که مقاومت می‌کنند، اشاره کرد و گفت درست مانند اینکه گوشی‌های هوشمند به طور ناخواسته جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم شده‌اند، پزشکان نیز باید ابزارهای تخصصی این فناوری را بیاموزند و استفاده کنند؛ در غیر این صورت، از میدان فعالیت حذف خواهند شد.

کنگره بین‌المللی تازه‌های قلب و عروق با محوریت هوش مصنوعی، کنترل چاقی و پیشگیری از سکته مغزی برگزار می‌شود

تقسیم‌بندی متخصصان و مزایای هوش مصنوعی

این کارشناس، متخصصان را به دو گروه تقسیم کرد: آنهایی که به شیوه‌های سنتی پایبند هستند و گروهی که با تغییرات روز همگام می‌شوند و از هوش مصنوعی برای بهبود خدمات استفاده می‌کنند. وی تاکید کرد که این فناوری می‌تواند کیفیت تشخیص و درمان را به طور چشمگیری افزایش دهد.

در پایان، وی به فعالیت‌های دانشگاه علوم پزشکی پیشرفته اشاره کرد و گفت: در سال جاری، چندین وبینار جهانی با همکاری نهادهای بین‌المللی در حوزه‌های آموزشی پایه پزشکی، علوم عملی، آموزش در بیمارستان‌ها و حتی بازتوانی برگزار شده است. این مقام، تحول را واقعیتی غیرقابل اجتناب دانست و تاکید کرد که موفقیت تنها از طریق یادگیری مداوم و سازگاری با پیشرفت‌های تکنولوژیکی امکان‌پذیر است.

انتهای پیام/

(منبع: آنا)

سوالات متداول