پس از بیانات مهم امام خمینی در میانه شهریور ۱۳۵۸ که از طریق تلویزیون پخش شد و در آن به انتقاد از گرایشهای غربی در زندگی روزمره پرداخته شد، توجه ویژهای به نامهای خارجی روی تابلوهای داروخانهها جلب گردید. این سخنان که بر لزوم روی آوردن به الگوهای بومی تأکید داشت، مجله «جوانان امروز» را بر آن داشت تا گروهی از گزارشگران خود را برای گفتگو با مدیران داروخانههای دارای نامهای غیرایرانی به میدان بفرستد. در ادامه، نظرات تلفنی مسئولان این داروخانهها در پاسخ به سؤال کلیدی «آیا قصد تغییر تابلوی داروخانه خود را دارید یا خیر؟» را بررسی میکنیم که نشاندهنده تنوع افکار و رویکردهای مختلف در برابر این موضوع است.
واکنشها به پیشنهاد تغییر نامها
آقای محمودی، به عنوان مالک داروخانه «فرانس پاستور»، بلافاصله پس از آگاهی از سخنان امام، تصمیم گرفت تا عنوان آن را عوض کند و از این پس، آن را با نام محلی «فلسطین» بخواند؛ زیرا این مکان دقیقاً در خیابان فلسطین – که زمانی کاخ نامیده میشد – واقع شده است.
دکتر مخملی، مدیر داروخانه «رولن»، اذعان داشت که اگرچه نام فعلی آنها ریشه خارجی دارد، اما اختیار تغییر را در دست ندارند و این وظیفه بر عهده انجمن داروسازان است. تاکنون هیچ دستوری در این زمینه دریافت نکردهاند، با این حال، او با نظر امام موافق است و معتقد است نامها باید از الگوهای ایرانی پیروی کنند.
پرویز، مسئول داروخانه «راسل»، تأکید کرد که فرآیند تغییر نام باید از طریق انجمن داروسازان انجام شود تا از بروز مشکلات آینده جلوگیری شود. او ابراز امیدواری کرد که انتخابهای جدید به شکلی باشد که برای عموم مردم قابل رؤیت و جذاب باشد.
دکتر نفر، مدیر داروخانه «جالینوس»، توضیح داد که نام آنها اصلاً غربی نیست، بلکه به یک فیلسوف برجسته یونانی اشاره دارد که در کشف داروهای گیاهی پیشتاز بوده و کتابهای ارزشمندی نوشته که هنوز در مراکز آموزشی تدریس میشوند. او سؤال کرد که اگر یک داروخانه خارجی نام خود را به «زکریای رازی» – دانشمند ایرانی – تغییر دهد، آیا این کار قابل انتقاد است؟ قطعاً نه، و حتی برای ما ایرانیان مایه افتخار خواهد بود. با وجود این، او موافق است که هر نامی که پیشنهاد شود، قابل قبول است، اما باور دارد که قدردانی از شخصیتهای بزرگ بشری، ویژگی laudableای است و نه نشانهای از وابستگی غربی، و یقیناً منظور امام، نامهای بیمعنی و وارداتی بوده است.
دکتر شبانگیز، مدیر داروخانه «برلین»، گفت که تازه از این اظهارات امام آگاه شده و هنوز تصمیمی نگرفته است. تغییر نام مستلزم پیگیریهای اداری با انجمن داروسازان و صرف زمان زیاد است که او در حال حاضر فرصت آن را ندارد. اما اگر وزارت بهداشت یا انجمن مربوطه، کمیتهای برای این کار تشکیل دهد و نام مناسب پیشنهاد کند و مجوز جدید صادر شود، او مخالفتی ندارد و در آن صورت، نام یکی از متخصصان برجسته پزشکی ایرانی را انتخاب خواهد کرد.
دکتر نعیمی، مدیر داروخانه «کرمل»، بیان کرد که آنها مدتها قبل تمایل به تغییر نام داشتند اما موفق نشدند. وقتی این داروخانه را پانزده سال پیش خرید، همین نام روی آن بود و علیرغم تلاشها، تغییر نکرد. حالا با این سخنان امام، امیدوارند بتوانند نامی شایسته و مرتبط برای آن انتخاب کنند.
دکتر منصور دریانی، مالک داروخانه «گالین»، پس از شنیدن این سخنان، قصد دارد نام آن را به اسم خودش تغییر دهد، زیرا این انتخاب پایدارتر است و ریشهای نه غربی و نه شرقی دارد؛ اما اگر این گزینه پذیرفته نشود، نام «انقلاب» را برمیگزیند.
مدیر داروخانه «گالیله» تنها اشاره کرد که این نام به یک دانشمند اشاره دارد.
دکتر شفیعی، مدیرمسئول داروخانه «لاهه»، معتقد است که با وقوع انقلاب، تغییر نام داروخانهها نیز منطقی به نظر میرسد. او فکر میکند صاحب قبلی، آقای دکتر شبستری، این نام را به دلیل شهرت دادگاه لاهه انتخاب کرده که مرحوم دکتر مصدق آن را در اذهان ایرانیان جاودانه کرد.
دکتر سیدی، مالک داروخانه «لایف»، با بیان اینکه خود به غرب علاقهای ندارد، گفت که حتماً از سخنان امام الهام خواهد گرفت و نامی مناسب برای داروخانه انتخاب خواهد کرد.
دکتر علوی، مدیر داروخانه «متروپل»، فوراً پس از پخش سخنان امام از تلویزیون، تصمیم گرفت نام آن را به «بهجتآباد» تغییر دهد و حتی تابلوی جدید را سفارش داده است که به زودی نصب خواهد شد. او پرسید: نظر شما چیست، آیا این انتخاب را میپسندید؟!
نکته پایانی
این گفتگوها نشاندهنده طیف وسیعی از دیدگاهها در میان مدیران داروخانههاست که همگی بر اهمیت وفاداری به هویت فرهنگی تأکید دارند.
(منبع: جوانان امروز، ۲۶ شهریور ۵۸)
سوالات متداول
امام خمینی چه انتقادی از نامهای خارجی داروخانهها داشتند؟
امام خمینی بر لزوم استفاده از الگوهای بومی در زندگی روزمره تاکید کردند و نامهای خارجی داروخانهها مورد توجه قرار گرفت.
چه کسانی مسئولیت تغییر نام داروخانهها را بر عهده دارند؟
بر اساس صحبتهای مدیران، انجمن داروسازان وظیفه تغییر نام داروخانهها را بر عهده دارد و باید دستورالعملهای لازم را صادر کند.
مدیران داروخانهها چه نامهایی را برای جایگزین نامهای خارجی پیشنهاد دادهاند؟
پیشنهادهای متنوعی از جمله ‘فلسطین’، ‘برلین’، نامهای ایرانی مانند ‘زکریای رازی’ و ‘انقلاب’ و نامهای مرتبط با شخصیتهای برجسته ایرانی مطرح شده است.